W obliczu rosnących wyzwań rynkowych, cyfrowej transformacji i wymagań związanych z ESG, polscy przedsiębiorcy coraz częściej sięgają po fundusze unijne jako strategiczne źródło finansowania rozwoju. Jak wynika z raportu „Biznes napędzany cyfrowo – czy przez ludzi?” opracowanego na podstawie badania UCE Research dla SAP Polska, aż 81% firm już korzysta lub planuje ubiegać się o unijne wsparcie. Co napędza tę decyzję? Przede wszystkim inwestycje w technologie i ludzi.
Unijne środki jako katalizator innowacji
Ponad 55% ankietowanych firm deklaruje, że środki unijne są dla nich kluczowe w rozwoju technologicznym. Niewiele mniej (41%) wskazuje na możliwość wprowadzania innowacji, co jasno pokazuje, że fundusze UE są postrzegane jako narzędzie do budowy przewagi konkurencyjnej. Wysoko w rankingu korzyści plasują się również: zwiększenie konkurencyjności (31%), ekspansja zagraniczna (31%) i rozwój kompetencji zespołu (31%).
To istotne dane, ponieważ wpisują się w cele nowej perspektywy finansowej UE na lata 2021–2027, a także Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Główne priorytety to: cyfryzacja, transformacja przemysłowa, zielone technologie, innowacje oraz podnoszenie kompetencji.
330 miliardów złotych do rozdysponowania – czas działa na niekorzyść
Warto przypomnieć, że w poprzedniej perspektywie (2014–2020) ze środków UE skorzystało ponad 45 tysięcy polskich firm. Obecnie do rozdysponowania jest niemal 330 miliardów złotych, jednak na dzień 2 czerwca 2024 roku zakontraktowano zaledwie 4,13 mld zł. To oznacza ogromną pulę dostępnych funduszy – i jednocześnie presję czasową: inwestycje z KPO muszą zostać zrealizowane do końca sierpnia 2026, a z głównego budżetu UE – do grudnia 2029 roku.
Inwestycje w ludzi jako priorytet
Fundusze UE to nie tylko sprzęt i technologie. Z raportu wynika, że 65% menedżerów dostrzega bezpośredni wpływ funduszy na rozwój kompetencji pracowników. Dla firm inwestujących w innowacje i Przemysł 4.0 kluczowe jest budowanie zespołów o komplementarnych umiejętnościach. Szkolenia, rozwój zawodowy, cyfrowe kompetencje – to obszary, które dzięki unijnemu wsparciu mogą być znacznie łatwiej finansowane i skalowane.
Jak podkreśla Michał Świątek, członek zarządu Strategor: Tylko zespoły budowane na komplementarnych umiejętnościach są w stanie udźwignąć wymagające przywództwo w biznesie.
Bariery i wyzwania – co blokuje przedsiębiorców?
Pomimo dużego potencjału, system pozyskiwania dotacji wciąż nie jest idealny. Przykład Ścieżki SMART – flagowego programu wsparcia – pokazuje, że skuteczność aplikacji wynosi zaledwie 15%, a czas oczekiwania na decyzję sięga nawet 10 miesięcy. Do tego dochodzą: brak gotowych szablonów, niska elastyczność środków i skomplikowana procedura.
Z badania SAP wynika, że przedsiębiorcy najchętniej sięgaliby po dotacje, gdyby:
- koszty przygotowania wniosku były niższe (34%),
- szansa na otrzymanie środków była wyższa (34%),
- dostępne były gotowe szablony dokumentacji (33%),
- istniało realne wsparcie doradcze i konsultingowe (32%).
Fundusze UE a ESG – nowy kierunek finansowania
Od 2020 roku obserwujemy wyraźny zwrot w kierunku finansowania działań zgodnych z ideą zrównoważonego rozwoju. Efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii, gospodarka obiegu zamkniętego – to obszary, które mogą i będą wspierane w ramach programów unijnych. Co ważne, ponad 59% badanych firm deklaruje, że fundusze unijne są kluczowe dla realizacji projektów z zakresu ESG.
Strategiczne podejście do funduszy – konieczność, nie opcja
Dotacje nie powinny być traktowane jako „łatwe pieniądze” na bieżące wydatki. To narzędzie, które – odpowiednio zaplanowane – może realnie zwiększyć wartość biznesu. Warunkiem jest strategiczne podejście, łączenie inwestycji technologicznych z rozwojem ludzi oraz umiejętne wykorzystanie dostępnych instrumentów wsparcia.
Polskie firmy, które planują skalowanie działalności, wdrażanie AI, rozwój kompetencji cyfrowych lub ekspansję zagraniczną, mają dziś unikalną szansę, by zrobić to szybciej, taniej i bezpieczniej – dzięki funduszom unijnym. Warunkiem sukcesu jest jednak determinacja, wiedza i gotowość do działania.
Artykuł powstał na podstawie raportu „Biznes napędzany cyfrowo – czy przez ludzi? AI, ESG i fundusze unijne z perspektywy polskich menadżerów”, przygotowanego przez SAP Polska i UCE Research, przy współpracy zespołu dat:awesome by Linkleaders.
