Czy polskie firmy są gotowe na przyszłość, w której wiedza, różnorodność i technologia muszą iść ramię w ramię? Raport „Biznes napędzany cyfrowo – czy przez ludzi?” przygotowany na zlecenie SAP Polska jasno pokazuje: przed przedsiębiorstwami stoi ogromne wyzwanie, które dotyczy nie tylko automatyzacji czy inwestycji w AI, ale przede wszystkim – kompetencji ludzi i sposobu, w jaki rozwijają się w organizacji.
Lifelong learning to nie slogan – to fundament przewagi konkurencyjnej
Uczenie się przez całe życie (lifelong learning) przestaje być jedynie trendem HR. To konieczność, która decyduje o tym, czy firma nadąży za zmianami technologicznymi i społecznymi. Kompetencje przyszłości – zdefiniowane w raporcie jako umiejętności związane z nowymi technologiami, krytycznym myśleniem, innowacyjnością i samodzielnością – są dziś strategicznym zasobem organizacji.
Aż 73% menedżerów ocenia poziom tych kompetencji w swoich firmach dobrze lub bardzo dobrze. To optymistyczny wynik, ale zestawiony z faktem, że 39% badanych firm wciąż wskazuje na niedobór wykwalifikowanych pracowników, pokazuje pewną dychotomię: mamy potencjał, ale nie potrafimy go w pełni wykorzystać.
Transfer wiedzy – największy deficyt w nowoczesnych organizacjach
Jednym z kluczowych wniosków płynących z raportu jest brak efektywnego przepływu wiedzy między pokoleniami. Tylko 1 na 5 firm aktywnie wspiera transfer wiedzy, mimo że aż 36% badanych widzi w nim jedno z największych wyzwań rynku pracy.
To niepokojące dane, szczególnie w kontekście wejścia na rynek pokolenia Alfa i Z oraz dynamicznych zmian technologicznych. Organizacje, które nie zbudują systemowego podejścia do transferu wiedzy i rozwoju kompetencji, ryzykują utratę ciągłości operacyjnej i spadek innowacyjności.
Różnorodność zespołów: siła, którą trzeba umieć zarządzać
Nowoczesne przywództwo w biznesie to nie tylko znajomość procesów i technologii, ale umiejętność budowania zespołów opartych na komplementarnych kompetencjach i różnorodnych perspektywach. W firmach technologicznych, gdzie tempo zmian jest wysokie, różnorodność nie jest już wartością dodaną – to warunek przetrwania.
Jak podkreśla Katarzyna Rusek, wiceprezeska SAP Polska: Tylko zespoły budowane na komplementarnych umiejętnościach są w stanie udźwignąć wymagające przywództwo w biznesie.
Twórcze podejście i innowacyjność biorą się z różnorodności, nie z jednorodności. To także odpowiedź na wyzwania związane z wdrażaniem AI – technologia nie zadziała bez ludzi, którzy potrafią z nią pracować, zadawać właściwe pytania i łączyć dane z kontekstem biznesowym.
AI w firmie? Potrzeba nowych kompetencji i nowej edukacji
Rozwój sztucznej inteligencji to nie tylko wdrożenia technologiczne, ale transformacja kompetencyjna. 30% firm widzi w AI zagrożenie dla obecnych zawodów, ale jednocześnie wiele z nich nie ma jeszcze wypracowanej strategii rozwoju umiejętności związanych z technologią.
W tym kontekście kluczowe jest postawienie na upskilling (rozwijanie obecnych kompetencji) i reskilling (przekwalifikowanie pracowników do nowych ról). Ponad połowa firm (53%) inwestuje w upskilling, a 48% wdraża programy reskillingowe. Popularnością cieszą się także studia podyplomowe oraz urlopy szkoleniowe.
Co istotne, aż 60% firm uznaje, że koszty szkoleń są akceptowalne – oznacza to, że główną barierą nie są pieniądze, lecz świadomość i gotowość do zmian.
Mentoring i kultura uczenia się – dwa filary rozwoju
Raport pokazuje też, że programy mentoringowe cieszą się dużym uznaniem – 50% respondentów uważa, że skutecznie wspierają rozwój umiejętności. Jednocześnie aż 38% badanych przyznaje, że opór pracowników przed udziałem w szkoleniach stanowi realne wyzwanie.
Rozwiązanie? Budowanie kultury organizacyjnej, w której edukacja nie jest obowiązkiem, a naturalną częścią pracy. Potrzebujemy jasnych komunikatów: po co się uczymy, co z tego wynika i jak to wpływa na rozwój firmy i jednostki.
Widoczność role models, systemowe podejście do zarządzania wiedzą oraz realna obecność liderów w procesie edukacji to elementy, bez których trudno mówić o trwałej zmianie.
Jak budować przyszłość organizacji?
Z raportu SAP Polska wyłania się jasny obraz: polski biznes ma potencjał kompetencyjny, ale potrzebuje nowego podejścia do zarządzania wiedzą i zespołami. Kluczem jest:
- systemowe zarządzanie wiedzą i transferem kompetencji
- inwestycje w rozwój – upskilling, reskilling, mentoring
- budowanie różnorodnych, komplementarnych zespołów
- strategiczne wykorzystanie AI w oparciu o ludzkie kompetencje
- promowanie kultury lifelong learningu i widoczności liderów edukacji
W świecie, w którym technologia zmienia się szybciej niż programy studiów, uczenie się przez całe życie przestaje być opcją – staje się warunkiem rozwoju organizacji. A kompetencje przyszłości to nie „miękkie wartości HR-owe”, lecz twarda waluta w gospodarce jutra.
Artykuł powstał na podstawie raportu „Biznes napędzany cyfrowo – czy przez ludzi? AI, ESG i fundusze unijne z perspektywy polskich menadżerów”, przygotowanego przez SAP Polska i UCE Research, przy współpracy zespołu dat:awesome by Linkleaders.
